ÖZ
«Borçlunun üçüncü kişilerde bulunan -kıymetli evraka bağlanmamış- hak ve
alacaklarının haczi» konusu İİK. mad. 89’da ayrıntılı biçimde düzenlenmiştir.
İİK. mad. 89’a göre, borçlunun üçüncü kişideki alacakları, talep hakları yahut taşınır
malları, icra memurunun haciz iradesini açıklaması ile haczedilmiş olur. Ayrıca üçüncü kişiye
durumun bildirilmesi (ihbarı), haczin tamamlanmasında rol oynamaz. Bu bildirim, yasanın
öngördüğü bir «koruma (muhafaza) tedbiri»dir.
Borçlunun üçüncü kişideki -yukarıda belirtilen türden- bir alacağı, talep hakkı ya da
taşınır malı haczedilince, icra memuru alacaklının istemi üzerine, 3. kişiye bir «haciz
ihbarnamesi» gönderir (Birinci haciz ihbarnamesi).
Kendisine birinci haciz ihbarnamesi tebliğ edilen üçüncü kişi, ya itiraz etmeyerek bunu
açıkça kabul eder veya buna itiraz eder ya da itiraz etmeksizin itiraz süresini geçirir.
Üçüncü kişi, birinci haciz ihbarnamesine itiraz etmezse: Üçüncü kişi, haciz
ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren «yedi gün içinde» -bu ihbarnameyi göndermiş
olan icra dairesine- itiraz etmezse, «mal yedinde, borç zimmetinde» sayılır. Bunun üzerine,
üçüncü kişiye, ikinci bir ihbarname gönderilir. Bu ihbarnameye göre, uygulamada ikinci haciz
ihbarnamesi denilir.
Üçüncü kişi ikinci haciz ihbarnamesine itiraz etmezse ne olur? Üçüncü kişi, gönderilen
ikinci haciz ihbarnamesine yedi gün içinde -haciz ihbarnamesini gönderen icra dairesineitiraz etmezse, borcun zimmetinde sayılması kesinleşir.
Üçüncü kişi, zimmetinde sayılması kesinleşen borcu icra dairesine ödemezse, kendisine
üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilir.
Kendisine üçüncü haciz ihbarnamesi gönderilen (tebliğ edilen) -ve ihbarnamede istenen
borcu (malı) onbeş gün içinde icra dairesine yatırmayan (teslim etmeyen)- üçüncü kişi onbeş
gün içinde ya olumsuz tesbit davası açmaz veya olumsuz tesbit davası açar. Eğer üçüncü kişi onbeş gün içinde olumsuz tesbit davası açmazsa; o zaman «borcun
zimmetinde, malın yedinde (elinde) sayılmış olması» kesinleşir.
– Alacaklı tarafından, takip borçlusunun kendisindeki alacağını takip dosyasına
yatırması için gönderilen haciz ihbarnamelerine itiraz etmeyen üçüncü kişi, “hangi tarih
itibariyle” takip alacaklısına borçlanmış olur?
– Üçüncü kişinin malvarlığını kısmen/tamamen başka kişilere devretmesi halinde,
alacaklı bu işlemlere karşı tasarrufun iptali davası açabilir mi? Nasıl?
Bu incelememizde; yukarıdaki soruların cevabı verilmiştir.

Av. Talih UYAR